जिंजी किल्ला – तमिळनाडूचा अभेद्य वारसा जिंजी किल्ला हा तमिळनाडूतील विलुप्पुरम जिल्ह्यातील एक भव्य व ऐतिहासिक किल्ला आहे. तीन वेगवेगळ्या टेकड्यांवर उभारलेला हा किल्ला जाड व मजबूत भिंतींनी संरक्षित आहे. ब्रिटिशांनी त्याला “Troy of the East” असे संबोधले, तर छत्रपती शिवाजी महाराजांनी त्याला भारतातील सर्वात अभेद्य किल्ला म्हटले. किल्ल्याचा इतिहास अनेक राजवंशांशी जोडलेला आहे – चोल, विजयनगर, मराठा, मुघल, फ्रेंच आणि ब्रिटिश. प्रत्येकाने आपल्या सामरिक गरजांसाठी या किल्ल्याचा वापर केला. परिसरात मोठा खंदक, भव्य दरवाजे, गुप्त बोगदे आणि मंदिरे असून त्याचे वैभव आजही पर्यटकांना आकर्षित करते. १६७७ मध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांनी हा किल्ला जिंकून मराठा साम्राज्याच्या दक्षिणेकडील विस्ताराला नवे बळ दिले. पुढे तो मराठ्यांच्या “दक्षिण राजधानी” म्हणून ओळखला गेला. शिवाजी महाराजांच्या निधनानंतर त्यांचा पुत्र राजाराम महाराज यांनी मुघलांविरुद्धच्या दीर्घ युद्धकाळात (१६८९–१६९८) जिंजी किल्ल्याला आपले मुख्यालय बनवले. जवळजवळ आठ वर्षे मुघलांच्या वेढ्यात असूनही मराठ्यांनी हा किल्ला टिकवून ठेवला. आज जिंजी किल्ला भग्नावशेष अवस्थेत असला तरी त्याचे ऐतिहासिक महत्त्व आणि स्थापत्य वैभव अजूनही जिवंत आहे. तो UNESCO च्या “Maratha Military Landscapes” या नामांकनात समाविष्ट झालेला महाराष्ट्राबाहेरील एकमेव मराठा किल्ला आहे.